मे 1 र 2, 2023 मा नेपालले कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानमा संयुक्त अरब इमिरेट्स (UAE) लाई सात विकेटले हराएर पहिलो ACC पुरुष प्रिमियर कप जित्यो। जितको अन्तर ठूलो भएकाले मात्र होइन, त्यसपछि खुलेको ढोकाका कारण यो नेपाली क्रिकेट इतिहासका निर्णायक नतिजामध्ये एक रह्यो: भारत र पाकिस्तानसँगै पहिलो पटक एसिया कपमा सहभागिता।
फाइनल प्रति टोली 50 ओभरको एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय (ODI) ढाँचामा खेलिएको थियो। पहिलो दिन वर्षाले खेल रोकिएपछि रिजर्भ डेमा सारियो र नेपालले त्यस दिन लक्ष्य पूरा गर्यो।
वर्षाले अवरुद्ध फाइनल, रिजर्भ डेमा निर्णय
नेपालले टस जितेर पहिले फिल्डिङ रोज्यो। UAE 27.3 ओभरमा 106 रनमा 9 विकेट हुँदा वर्षाले इनिङ्स रोक्यो। रिजर्भ डेमा खेल फेरि सुरु हुँदा UAE 33.1 ओभरमा 117 रनमा अलआउट भयो। आसिफ खानले 54 बलमा 46 रन बनाएर UAE का सर्वाधिक रनकर्ता बने, तर नेपालको स्पिनप्रधान आक्रमणविरुद्ध अन्य कुनै ब्याटरले लामो प्रतिरोध गर्न सकेनन्। बायाँहाते स्पिनर ललित राजवंशीले 7.1 ओभरमा 14 रन दिएर 4 विकेट लिँदै उत्कृष्ट बलिङ गरे। पछि 13 विकेटसहित शृंखलाकै उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएका लेगस्पिनर सन्दीप लामिछानेले फाइनलमा 34 रनमा 2 विकेट थपे।
नेपालको लक्ष्य पछ्याइ: सुरुआती धक्का, त्यसपछि खेल जिताउने साझेदारी
118 रनको लक्ष्य पछ्याउँदा नेपालले सुरुमै सस्तोमा तीन विकेट गुमायो। ओपनर कुशल भुर्तेल र आसिफ शेखसँगै कप्तान रोहित पौडेल गरी तीन जनाले जम्मा 22 रन मात्र जोडे। त्यसपछि तेस्रो नम्बरमा माथि पठाइएका 17 वर्षीय गुलशन कुमार झा र भीम सार्कीबीच अविजित, खेलको दिशा बदल्ने साझेदारी बन्यो। झाले 84 बलमा अविजित 67 रन बनाए र 96 रनको अविजित साझेदारीमार्फत नेपाललाई 30.3 ओभरमा 118/3 सम्म पुर्याए। झा खेलको उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भए। रोहित पौडेलले पछि एसिया कप छनोटलाई टोलीका लागि “यो त सुरुआत मात्रै हो” भनेर वर्णन गरे।
ACC पुरुष प्रिमियर कप वास्तवमा के हो?
ACC पुरुष प्रिमियर कप एसियन क्रिकेट काउन्सिलले आयोजना गर्छ, जुन ICC को संरचनाअन्तर्गत एसियाभर क्रिकेट विकास हेर्ने क्षेत्रीय संस्था हो। यो ACC को एसोसिएट राष्ट्र संरचनाको सर्वोच्च तहको प्रतियोगिता हो, जसमा दस एसोसिएट सदस्य टोली प्रतिस्पर्धा गर्छन्। यहाँ एउटा कुरा स्पष्ट हुनुपर्छ: नेपालजस्तै UAE पनि ICC एसोसिएट सदस्य हो, त्यसैले यो पूर्ण सदस्य राष्ट्रमाथिको जित थिएन। यसको महत्त्व प्रतियोगिता एसिया कपमा पुग्ने प्रत्यक्ष छनोट मार्ग हुनुमा थियो, जहाँ अन्यथा एसियाका पूर्ण सदस्य टोलीहरू खेल्छन्।
प्रिमियर कप जितेर नेपालले 2023 एसिया कपमा प्रत्यक्ष स्थान पायो र पहिलो सहभागितामै भारत र पाकिस्तानसँग एउटै समूहमा पर्यो। फाइनलको वास्तविक दाउ यही थियो: नेपालले 2018 मै पाइसकेको ODI हैसियत होइन, एसियाली क्रिकेटको सबैभन्दा ठूलो मञ्चमा सुनिश्चित स्थान।
2026 तर्फ नेपालको क्रिकेट महत्वाकांक्षा
ACC प्रिमियर कप अगस्ट 30 देखि सेप्टेम्बर 12, 2026 सम्म मलेसियामा फेरि 50 ओभरको ढाँचामा आयोजना हुँदैछ, र यो एसिया कप 2027 को छनोट मार्गको हिस्सा हो। हाल प्रिमियर कप उपाधि नेपालसँग होइन UAE सँग छ, जसले 2024 को T20I संस्करणको फाइनलमा ओमानलाई हराएको थियो। त्यसैले नेपाल उपाधि रक्षा होइन, ट्रफी फिर्ता जित्ने प्रयासमा हुनेछ। हेर्नलायक एउटा कथा: 2023 को विजयमा चम्किएका उही लेगस्पिनर सन्दीप लामिछाने अगस्ट 2026 मा रोहित पौडेलको स्थानमा नेपालको नयाँ ODI कप्तान नियुक्त भए, जसले कीर्तिपुरमा पहिलो पटक जितेको उपाधि फेरि हासिल गर्ने प्रयासमा त्यो ऐतिहासिक यात्रासँग सबैभन्दा नजिक जोडिएका बलरलाई टोलीको नेतृत्वमा ल्याएको छ।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
नेपाल र UAE बीचको 2023 ACC प्रिमियर कप फाइनल कसले जित्यो? नेपालले मे 1 देखि 2, 2023 मा कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानमा UAE लाई सात विकेटले हरायो।
2023 ACC प्रिमियर कप फाइनल कुन ढाँचामा खेलियो? 50 ओभरको ODI ढाँचामा, जुन वर्षाले अवरुद्ध भएपछि रिजर्भ डेमा पूरा गरियो।
खेलको उत्कृष्ट खेलाडी को घोषित भए? 84 बलमा अविजित 67 रन बनाएका गुलशन कुमार झा।
के नेपालको 2023 को जितले ODI हैसियत दिलायो? होइन। नेपालले 2018 देखि नै पूर्ण ODI हैसियत पाइसकेको थियो। यो जितले भने भारत र पाकिस्तानसँगै 2023 एसिया कपमा छनोट सुनिश्चित गर्यो।
2026 मा जाँदा के नेपाल साविक ACC प्रिमियर कप विजेता हो? होइन। UAE ले 2024 संस्करणको फाइनलमा ओमानलाई हराएर उपाधि जित्यो। नेपाल 2026 मा उपाधि रक्षा होइन, फेरि जित्ने प्रयासमा छ।
के सन्दीप लामिछानेले 2026 ACC प्रिमियर कप मा नेपालको कप्तानी गर्नेछन्? प्रतियोगिताअघि अगस्ट 2026 मा रोहित पौडेलको स्थानमा लामिछानेलाई नेपालको ODI कप्तान नियुक्त गरिएको थियो। [आधिकारिक घोषणा भएपछि अन्तिम टोली र भूमिकाको पुष्टि गर्नुहोस्।]
